حسن قزلجی نویسنده، مترجم و روزنامه نگار کرد در شهر بوکان بدنیا آمد.. او یکی از نویسندگان نشریه کوردستان ارگان مرکزی حزب دمُکرات کردستان در دوران دولت خود مختار کُردستان ایران،اولین روزنامه منطقه ای به زبان کردی سورانی و فارسی در بوکان سال ۱۳۲۴ بنام هلاله، این روزنامه به سردبیری حسن قزلجی در بوکان منتشر میشددر دوره پهلوی و در سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ در اروپا بود و سردبیر مجله ههلاله در بوکان، و از دست اندکاران اصلی چاپ مجله ریگا بعد از دولت خود مختار کردستان ایران بود. وی از پیشکسوتان و بنیان گذاران داستان کوتاه کردی است که از اوان جوانی در عرصه هنر و ادبیات کُردی، خدمات ارزندهای به رشد ادبیات کردی کرد.
فعالیت ها
قزلجی گوینده بخش کُردی رادیو پیک ایران و سردبیر نامه مردم به زبان کردی بعد از انقلاب ایران و عضو کمیته مرکزی حزب توده ایران بود. بیشتر آثار او در مهاجرت و بویژه در کردستان عراق به چاپ رسید. کتاب "خنده گدا" که مجموعهای از داستانهای کوتاه کردی اوست یکی از ارزنده ترین و به یادمانده ترین آثار رئالیستی در کردستان است.
آثار
علی اشرف درویشیان نویسنده برجسته کرد که به ترجمه برخی از داستانهای کُردی و از جمله داستان کوتاه خنده گدا همت کردهاست در پیشگفتار کتاب داستانهای کوتاه کردی چنین مینویسد: "حسن قزلجی، از پیش کسوتان و بنیان گذاران داستان کوتاه کردی، در داستان «خندیدن گدا» با روایتی ساده و رآلیستی، حکایت مردی را به نگارش در میآورد که جوانی و توان خود را در خدمت کسانی گذاشته که اینک، به هنگام درماندگی اش، حتی از دادن تکهای نان برای رفع گرسنگی او خودداری میکنند و داستان با طنزی تلخ به پایان میرسد. با خواندن زندگی نامه نویسنده، در مییابیم که نوشتن در شرایط دربدری و بی سروسامانی، چه کار طاقت فرسا و مشقت باری است بنابه گفته هیمن شاعر کرد، قزلجی از یاران نزدیک و مورد احترام قاضی محمد بود. قاضی محمد در پاسخ نویسندهای که در مورد خوب نویسی اما کم نویسی استاد قزلجی انتقاد کرده بود، با ستایش و تمجید از کارهای ارزنده حسن قزلچی به دو بیت از شعر سعدی اشاره کرده بود:
خاک مغرب شنیدهام که کنند
به چهل سال کاسه چینی
صد به روزی کنند در بغداد
لاجرم قیمتش همی بینی
دولت کردستان عراق در یکی از میادین شهر سلیمانیه، از مجسمه حسن قزلچی پرده برداری کرد. در همین مراسم، میدان مزبور نیز به میدان "قزلچی" تغییر نام یافت. خبر و فیلم مراسم پرده برداری از مجسمه قزلچی از تلویزیون «کُرد سات» پخش شد.